Moc tkwiąca w słowach na przykładzie przemówień Ignacego Jana Paderewskiego (studium przypadku)

Jolanta Załęczny

Opublikowane: 2023-09-30

Tom 76 Nr 3 (2023)

Moc tkwiąca w słowach na przykładzie przemówień Ignacego Jana Paderewskiego (studium przypadku)

Jolanta Załęczny

Abstrakt

Paderewski – wybitny kompozytor, pianista oraz polityk – obdarzony był także talentem oratorskim. Dał temu wyraz w licznych mowach, świadomie operując całym bogactwem środków artystycznego wyrazu. Istotą artykułu jest zwrócenie uwagi na siłę przekazu słownego, na jego moc sprawczą w określonej sytuacji. Analiza treści i formy pozwoliła na wskazanie wykorzystanych przez Paderewskiego środków budujących przekaz i wpływających na emocje odbiorców. Rozbudowane porównania, plastyczne opisy, wyszukane epitety pobudzały wyobraźnie i zwiększały ekspresję tekstu. Mówca operował symbolami, odwoływał się do świadomości narodowej. Nie tylko muzyką, ale też słowem budował więź ze słuchaczami. Dzięki temu zapisał się w pamięci Polaków, kształtując świadomość narodową, budząc słowem patriotyzm i duchową więź z odradzającą się ojczyzną.

Słowa kluczowe:

Paderewski, świadomość narodowa, przemówienie, patriotyzm

Pobierz pliki

PDF

Cited by / Share

Bibliografia

Brückner A. (1946), Dzieje kultury polskiej, t. IV. Dzieje Polski rozbiorowej 1795 (1772)–1914, Wydawnictwo F. Pieczątkowski, Kraków–Warszawa.
Google Scholar

Drozdowski M.M. (2019), Paderewski – Anatomia geniuszu, „Dzieje Najnowsze”, nr 1.
Google Scholar

Gajda S. (1996), Styl osobniczy uczonych, (w:) Gajda S. (red.), Styl a tekst, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole.
Google Scholar

Gąsiorowski W. (1939), Historia Armii Polskiej we Francji 1915–1916, Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, Bydgoszcz.
Google Scholar

Konopka J. (2013), Sprawa polska w wystąpieniach Ignacego Jana Paderewskiego (lata 1910–1941), (w:) Janicka A., Kowalski G., Zabielski Ł. (red.), Wiktor Choriew in memoriam, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok.
Google Scholar

Korolk M. (1990), Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Google Scholar

Krochmal A. (2020), „Czarodziej klawiatury” w świecie dyplomacji. Rola Ignacego Jana Paderewskiego w walce o polskie granice (1919–1920), „Teka Komisji Historycznej OL PAN–TN KUL”, nr 2(17).
Google Scholar

Kulawik A. (1990), Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Google Scholar

Majkowski G. (2018), O sposobach komunikowania wartości w dyskursie politycznym (na przykładzie przemówień Ignacego Jana Paderewskiego), „Niepodległość i Pamięć”, nr 4(64).
Google Scholar

Opieński H. (1928), Ignacy Jan Paderewski, Gebethner i Wolf, Warszawa.
Google Scholar

Paderewski I.J. (1917), Mowa mistrza Ignacego J. Paderewskiego wygłoszona na wieczornicy żałobnej urządzonej przez Polski Centralny Komitet Ratunkowy w AM., z powodu śmierci Śp. Henryka Sienkiewicza w Chicago w dniu 27 listopada 1916 roku, Dziennik Związkowy i Zgody, Chicago.
Google Scholar

Paderewski I.J. (1972), Pamiętniki, t. 2,Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków.
Google Scholar

Paderewski I.J. (1992a), Myśli o Polsce i Polonii, Edition Dembinski, Paryż.
Google Scholar

Paderewski I.J. (1992b), Pamiętniki 1912–1932, spisała Mary Lawton, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków.
Google Scholar

Syski A. (1936), Paderewski w dziejach Polski. W 75 rocznicę życia Paderewskiego, Drukiem Przewodnika Katolickiego, New Britain.
Google Scholar

Szymczak D. (2015), Najważniejszy gość Bazaru. Paderewski, Bazar i powstanie wielkopolskie, „Kronika Miasta Poznania”, nr 4.
Google Scholar

Wapiński R. (1999), Ignacy Paderewski, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków.
Google Scholar