Przesyłanie tekstów

Wytyczne dla autorów

Studia Socjologiczne przyjmują do publikacji wyłącznie teksty oryginalne, które nie były wcześniej opublikowane i nie są rozpatrywane pod kątem publikacji, niezależnie od wersji językowej lub formy upowszechnienia („papierowa” czy online). Nie przewidujemy wcześniejszego publikowania online zaakceptowanych artykułów,  dlatego prosimy nie umieszczać w repozytoriach, bazach danych itp. tekstów, które nie zostały jeszcze oficjalnie opublikowane (tj. znajdują się w procesie recenzyjnym, korekcie autorskiej, czy też czekają na ukazanie się numeru). Udostępnienie tekstu przed ukazaniem się numeru Studiów Socjologicznych z danym artykułem będziemy traktowali jako naruszenie zasady, że przyjmujemy wyłącznie teksty niepublikowane gdzie indziej. 

Publikujemy także teksty w języku angielskim, jeśli zostaną nadesłane w angielszczyźnie stosowanej w akademickich publikacjach z zakresu nauk społecznych i przejdą procedurę kwalifikacyjną. Wszystkie teksty (także recenzje książek) powinny być zatytułowane. Do artykułów i esejów recenzyjnych należy dołączyć abstrakt w języku polskim i angielskim oraz słowa kluczowe.

Teksty należy przesyłać wyłącznie za pośrednictwem programu Editorial System (patrz instrukcja poniżej), który jest dostępny na stronie https://www.editorialsystem.com/stsoc/.

Standardy etyczne

Redakcja Studiów Socjologicznych przywiązuje dużą wagę do standardów rzetelności naukowej i dobrych praktyk w nauce. Wszystkie przejawy naruszania prawa lub etyki działalności naukowej, w tym plagiaty i autoplagiaty, będą dokumentowane i upubliczniane. Wszystkie teksty zgłaszane do Studiów poddawane są procedurze podwójnie anonimowej recenzji (double-blind peer review). 

Autorzy i autorki są zobowiązani do podpisania oświadczenia, w którym deklarują, że zgłoszona do publikacji praca jest wyłącznym i oryginalnym dorobkiem autorskim, nie była wcześniej nigdzie opublikowana (ani w języku polskim, ani w żadnym innym), nie została złożona do druku w żadnym innym czasopiśmie, ani udostępniona w jakiejkolwiek innej formie (w tym również w Internecie). W oświadczeniu należy również wskazać wszystkie osoby, których wkład w powstanie tekstu był znaczący, i wymienić je jako współautorów.

Wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji (AI)

Rozwój systemów sztucznej inteligencji (AI) wpływa na możliwości tworzenia tekstów i obrazów, w tym na publikacje naukowe. Pisząc o AI mamy na myśli rozwiązania określane jako duże modele językowe (large language models, LLM) i generatywna sztuczna inteligencja, które mogą być implementowane do narzędzi informatycznych, takich jak m.in. edytory tekstów, czatboty czy programy do analizy danych. Poniżej przedstawiamy wytyczne dotyczące korzystania z tego rodzaju narzędzi, które będą obowiązywać przy składaniu tekstów do Studiów Socjologicznych od 1 lipca 2023 roku:

1. Autorstwo tekstu wymaga m.in. wyrażenia zgody na publikację w ramach umowy czy udzielenia zapewnienia o oryginalności dzieła, a autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za treść pracy. Dlatego autorami publikacji naukowych mogą być tylko ludzie, a systemy sztucznej inteligencji nie mogą być wymienione jako autor lub współautor.
2. Wykorzystanie AI wyłącznie w celu ulepszenia czytelności i jakości tekstu, tzn. w ramach narzędzi do sprawdzania gramatyki, pisowni, bibliografii itp. jest traktowane jako użycie, które nie wymaga ujawnienia.
3. Studia Socjologiczne nie rekomendują wykorzystywania systemów AI do pisania tekstów. Jeśli jednak z ważnych powodów AI była wykorzystywana do generowania fragmentów tekstu, obrazów/grafik czy danych powinno się to odbywać pod nadzorem i kontrolą autorów, tj. autorzy powinni dokładnie przejrzeć efekty pracy wykorzystanych narzędzi. Nadto, autorzy muszą w oświadczeniu składanym wraz z wysłaniem tekstu do redakcji szczegółowo ujawnić powody i zakres wykorzystania AI w procesie pisania. Informacja o tym zostanie podana w przypisie na początku tekstu.

Rekomendacje dotyczące tekstów składanych do Studiów

Tytuł

Możliwie krótki i jednoznaczny. Łatwy do zapamiętania i klarowny, także w wersji anglojęzycznej.

Objętość

Preferowana całkowita objętość artykułu: 7 – 9 tysięcy wyrazów, razem z tabelami, wykresami, bibliografią i ewentualnymi aneksami. Długość recenzji: 3 – 4 tysięcy słów.

Ogólne wymagania techniczne

Proszę stosować poniższe formatowanie w całym tekście:

• format A4; edytor Word lub podobny
• czcionka Times New Roman 12; odstępy między wierszami 1,5
• marginesy 25 mm ze wszystkich stron
• wyrównanie do lewego i prawego marginesu (wyjustowanie)
• paginacja w prawym dolnym rogu; numeracja stron ciągła
• tytuł całości pogrubionymi literami i wyśrodkowany
• pozostałe tytuły wyrównane do lewej, wyróżnione pogrubieniem i poprzedzającym je, dodatkowym odstępem
• akapity należy rozpoczynać od wcięcia
• tabele, wyłącznie czarno-białe i przygotowane w edytorze Word, umieszczamy w tekście.

Wymagania techniczne dotyczące wykresów i rysunków:

Wykresy, rysunki, diagramy etc. dopuszczalne są wyłącznie jako czarno-białe (odcienie szarości). Proszę zadbać o ich maksymalną czytelność. Każdy wykres lub rysunek musi zostać dołączony w postaci grafiki wektorowej jako osobny plik, nazwany „wykres 1”, „wykres 2”, „rysunek 1” itd. Maksymalnie można zamieścić pięć plików graficznych.

Popularne programy Word, Excel, Power Point pozwalają na zachowanie grafiki wektorowej w formacie PDF. Aby to uzyskać, należy przygotowany wcześniej wykres lub rysunek zaznaczyć kursorem, wybrać „zapisz jako”, a następnie wybrać „PDF”. Poza pdf, dopuszczalny zapis grafiki obejmuje formaty epg, svg lub inne zgodne z formatem wektorowym.

Wykresy i rysunki powinny zostać oznaczone kolejnymi liczbami naturalnymi i zatytułowane. W tekście zaznaczamy miejsca, w jakich mają się znaleźć. Zalecane jest odniesienie w tekście do wykresów i rysunków, np. poprzez sformułowania: „dane przedstawione na wykresie 2 pozwalają …”; „por. rysunek 3” etc.

Przygotowując wykresy oraz rysunki należy unikać:

• cieniowania, obramowania, wypełniania tła i podobnych efektów
• umieszczania tytułu w obszarze grafiki
• znaczącego zróżnicowania wielkości czcionek; przykładowo, nie należy stosować czcionki 9 do opisu osi z wartościami i jednocześnie czcionki 16 do opisu osi etykiet.

Teksty niespełniające ogólnych wymogów technicznych lub wymagań dotyczących wykresów i rysunków będą odsyłane do uzupełnienia.

Przypisy  

Przypisy w tekście winny być ograniczone do niezbędnego minimum i możliwie krótkie. Mogą być umieszczone na dole strony lub na końcu tekstu, zgodnie z preferencjami autorów/autorek.  Odsyłacze do literatury umieszczane są w tekście, nigdy w przypisie.  

Struktura tekstu

Artykuł winien zawierać poniższe elementy składowe. Autor ma swobodę w ich ujęciu i nazwaniu, lecz winny one być łatwe do zidentyfikowania dla recenzentów, co zwiększy szanse publikacji.

1. Główna teza (problem do rozwiązania, pytanie badawcze).
2. Osadzenie w teorii/literaturze (i pokazanie bezpośrednich związków między teorią a postawionym problemem).
3. Metodologia.
4. Dane i analiza. Omówienie i interpretacja (dyskusja) wyników.
5. Wnioski (konkluzje).

Abstrakt  

Abstrakt ma zachęcić czytelnika do sięgnięcia po cały artykuł. Zawiera skrótowy opis najważniejszych punktów, czyli:

• problemu, pytań badawczych, hipotez
• danych i metody
• podstawowych wyników
• ich osadzenia w kontekście dotychczasowych i przyszłych rekomendowanych badań.

Abstrakt powinien być napisany w trzeciej osobie i nie powinien powtarzać ani parafrazować tytułu, przytaczać definicji, cytatów czy elementów argumentacji. Ma być bardzo zwięzły: maksymalnie 200 słów; dłuższe abstrakty będą skracane.

Słowa kluczowe

Preferowana liczba słów kluczowych: 3-5. Pierwszym może być nazwa subdyscypliny, do której należy praca. Słowa kluczowe nie powinny być zbyt ogólne (np. globalizacja, zmiana społeczna), mogą być nimi nazwy własne.

Słowa kluczowe winny być tak dobrane, by posługując się nimi można było znaleźć tekst w elektronicznej bazie czasopism.  Proszę używać standardowej terminologii, zarówno polskiej jak i angielskiej, unikać neologizmów, metafor etc.

Oświadczenie o oryginalności

Osoby składające tekst dołączają oświadczenie, że praca jest wyłącznym i oryginalnym dorobkiem autora(ów) i że wśród autorów nie jest wymieniona osoba, której wkład w  powstanie tekstu jest nieznaczący (tzw. honorary authorship).

Wzór oświadczenia

Źródła finansowania

Jeśli tekst jest efektem badań zrealizowanych dzięki wsparciu finansowemu (grant), fakt ten winien zostać odnotowany na dole pierwszej strony, obok nazwisk, afiliacji i adresów e-mailowych autorów (bez odnośnika do przypisów), w formie zanonimizowanej, bez numeru i bez nazwiska kierownika, np.: Grant NCN xxxx xxxx xxxx. Szczegółowe informacje o grancie, podane w punkcie 4 procedury zgłoszenia artykułu, zostaną dopisane na etapie autoryzacji tekstu.

Podziękowania

Jeżeli do finalnej wersji tekstu przyczyniły się inne osoby (np. konsultanci metodologiczni, krytycy wcześniejszych wersji etc.), to ich pomoc można podkreślić w krótkiej sekcji Podziękowania, zamieszczonej na końcu (przed Bibliografią).

Opiniowanie i kwalifikowanie tekstów do druku

Teksty niespełniające merytorycznych standardów Studiów Socjologicznych lub wymogów technicznych mogą być przed skierowaniem do recenzentów odrzucone lub odesłane do uzupełnienia.

Wstępnie zweryfikowany tekst kierowany jest do redaktora tematycznego, który go pilotuje przez wszystkie etapy procesu recenzowania, aż do finalnej rekomendacji dla redaktora naczelnego.

Teksty nadesłane do Studiów Socjologicznych są oceniane w ramach anonimowego procesu recenzyjnego według zasady double-blind peer review. Lista recenzentów zamieszczona jest na stronie internetowej Studiów Socjologicznych.

Recenzenci sporządzają opinie w formie pisemnych uwag/zaleceń. Recenzja zawiera finalną konkluzję, wyrażoną przez zaliczenie tekstu do jednej z czterech kategorii:

1. Przyjąć do druku bez zmian lub z drobnymi poprawkami techniczno-redakcyjnymi (bez ponownej recenzji). 
2. Wymaga wprowadzenia istotnych poprawek (i powtórnej recenzji). 
3. Ponownie rozważyć po dokonaniu istotnych poprawek (i powtórnej recenzji). 
4. Odrzucić. 

Główne kryteria brane pod uwagę przez recenzentów to:

• oryginalność i teoretyczna doniosłość problematyki (także koncepcji i metody)
• metodologiczna poprawność; wiarygodność/adekwatność danych
• jasne przedstawienie głównej tezy/problemu; klarowny styl wywodu
• na ile tekst wzbogaca ustalenia teoretyczne, metody badawcze i wyniki badań
• poprawność formalna tekstu (zgodność z wymaganiami redakcji).

Dodatkowo, w zależności od charakteru tekstu, brane są pod uwagę:

• inspiracja do dyskusji naukowej
• potencjał dydaktyczny tekstu
• bazowanie na oryginalnych danych empirycznych. 

Poprawki

Większość recenzji zaleca wprowadzenie mniejszych lub większych poprawek.  Poprawki te winny być wyraźnie zaznaczone (np. poprzez opcję „śledź zmiany”, wyróżnienie kolorem etc.).  Gdy zmiany są poważniejsze (konkluzja recenzenta: „ponownie rozważyć po dokonaniu istotnych poprawek i powtórnej recenzji”), oczekujemy trzech rzeczy:

• roboczego tekstu (na wcześniejszej wersji w przejrzysty sposób naniesione są zmiany)
• czystopisu nowej wersji
• odpowiedzi na recenzje, gdzie autor ustosunkuje się do recenzji, wskaże, co zmienił, a czego nie zmienił (i dlaczego) etc.

Autocytowanie

Rankingi pozycjonują czasopisma biorąc pod uwagę wiele kryteriów. Rankingi są ważne, bo od nich zależy punktowa „wycena” publikacji. Negatywnym czynnikiem oceny są tzw. autocytowania  (im ich więcej, tym gorzej), rozumiane jako przywoływanie (cytowanie) publikacji zamieszczonych w tym samym czasopiśmie.  Preferowane są przywołania/cytowania z innych czasopism. Oczywiście niekiedy odwołanie do artykułu ze Studiów Socjologicznych jest niezbędne dla właściwego przedstawienia argumentacji. Niemniej, teksty z przesadną liczbą autocytowań będą kierowane do recenzentów pod warunkiem radykalnego ich ograniczenia.

Obowiązujący styl cytowań i format not bibliograficznych wedle standardu APA7

W tekstach powinien być zastosowany styl cytowań i format not bibliograficznych według standardu APA7. Polski opis podstaw standardu APA 7 można znaleźć tu: https://apa7.liberilibri.pl/. W razie potrzeby proszę sięgnąć do http://apa7.liberilibri.pl lub innych źródeł opisujących APA 7 (np. https://apastyle.apa.org/).